(SHTT) - Vừa qua, Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam (VIPA) đã có buổi đón tiếp và làm việc chính thức cùng Đoàn đại biểu của Hiệp hội Đại diện Sở hữu công nghiệp Pháp (CNCPI). Cuộc gặp gỡ đánh dấu bước tiến mới trong mối quan hệ hợp tác quốc tế về sở hữu trí tuệ (SHTT) giữa hai quốc gia.
Buổi làm việc diễn ra trong không khí trang trọng với sự tham gia của các đại biểu. Về phía Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam (VIPA) gồm có: Ông Phạm Nghiêm Xuân Bắc, Chủ tịch Hội; Bà Nguyễn Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội; Bà Nguyễn Thu Anh, Phó Chủ tịch Hội; Bà Nguyễn Nguyệt Dung, Tổng thư ký Hội; Ông Lê Quang Vinh, Ban Pháp chế; Bà Nguyễn Thị Mai Linh, Ban Đối ngoại; Bà Nguyễn Hương Giang, Ban Đối ngoại; Bà Vũ Phương Thanh, Công ty Tilleke & Gibbins (Hội viên VIPA).
Về phía Hiệp hội Đại diện Sở hữu công nghiệp Pháp (CNCPI), đoàn đại biểu gồm các chuyên gia hàng đầu và lãnh đạo cấp cao đương nhiệm lẫn tiền nhiệm: Bà Nathalie Wajs – Phó Chủ tịch CNCPI; Ông Jean-Baptiste Milien – Phó Chủ tịch CNCPI; Bà Margaux Empinet – Thành viên Ban điều hành CNCPI; Bà Guylène Kiesel Le Cosquer – Đồng Giám đốc Đối ngoại, Nguyên Chủ tịch CNCPI; Ông Lionel Vial – Đồng Giám đốc Đối ngoại, Nguyên Phó Chủ tịch CNCPI; Ông Vincent Remy – Đại diện Sở hữu công nghiệp; Bà Marianne Gabriel – Luật sư tranh tụng.
Toàn cảnh buổi làm việc giữa Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam (VIPA) và Đoàn đại biểu của Hiệp hội Đại diện Sở hữu công nghiệp Pháp (CNCPI)
Ngay sau phần phát biểu khai mạc, cuộc họp đã diễn ra trong bầu không khí cởi mở với phần giới thiệu bản thân của từng đại biểu từ cả hai phái đoàn. Đây là cơ hội ý nghĩa để các chuyên gia, luật sư và đại diện sở hữu công nghiệp hai nước trực tiếp kết nối, thiết lập mối quan hệ đồng nghiệp tin cậy.
CNCPI yêu cầu khắt khe về chuyên môn và đạo đức của các nhân sự
Tiếp nối chương trình, ông Jean-Baptiste Milien (Phó Chủ tịch CNCPI) đã trình bày chi tiết về mô hình tổ chức, cơ chế quản lý cũng như phương thức vận hành của giới đại diện SHTT tại Pháp. Những chia sẻ này đã phác họa nên một chân dung nghề nghiệp rõ nét với những chuẩn mực khắt khe về chuyên môn và đạo đức:
Theo đó, để hành nghề hợp pháp tại Pháp, nhân sự mảng Sáng chế bắt buộc phải có bằng Thạc sĩ Khoa học hoặc Kỹ thuật, trong khi mảng Nhãn hiệu & Kiểu dáng phải sở hữu bằng Luật. Bên cạnh đó, các chuyên gia cần có chứng chỉ chuyên môn sâu của CEIPI, trải qua ít nhất 3 năm thực hành thực tế trước khi vượt qua kỳ thi sát hạch khốc liệt. Nghề nghiệp này được quản lý chặt chẽ bằng các cơ chế bảo lãnh tài chính và bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp nhằm bảo vệ khách hàng một cách tối ưu.
Ngoài ra, các Đại diện SHTT Pháp phải tuân thủ bộ quy tắc ứng xử nghiêm ngặt, coi nghĩa vụ bảo mật thông tin và việc không để xảy ra xung đột lợi ích là nguyên tắc cốt lõi. Mọi vi phạm đều phải đối mặt với án phạt hành chính từ Ủy ban Kỷ luật hoặc các chế tài hình sự.
Đại diện CNCPI cũng giới thiệu những con số ấn tượng: Cộng đồng Đại diện SHTT tại Pháp hiện có khoảng 1.130 thành viên hoạt động tại 337 cơ sở trên toàn quốc, trong đó mảng sáng chế chiếm tỷ lệ lớn nhất (58%). Đây còn là ngành nghề kiểu mẫu về bình đẳng giới với tỷ lệ nhân sự nữ đạt tới 46% (nam là 54%). Hiệp hội cũng tích cực đóng góp cho xã hội thông qua các hoạt động tư vấn miễn phí và đào tạo thế hệ chuyên gia trẻ kế cận.
VIPA: Hơn 25 năm khẳng định vị thế và vai trò nòng cốt trong hệ sinh thái SHTT Việt Nam
Chủ tịch Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam - Ông Phạm Nghiêm Xuân Bắc
Về phía VIPA, Chủ tịch Hội Phạm Nghiêm Xuân Bắc đã giới thiệu chi tiết về lịch sử hình thành, quy mô và sứ mệnh mang tính chiến lược của Hội tại Việt Nam.
Trải qua hơn hai thập kỷ hình thành và phát triển, VIPA đã và đang khẳng định vai trò cốt lõi trong việc kết nối, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia, đồng thời là cầu nối vững chắc thúc đẩy sự phát triển của hệ thống SHTT nước nhà tương thích với các chuẩn mực quốc tế.
Được thành lập vào năm 2000 với tên gọi ban đầu là Hội Sở hữu công nghiệp Việt Nam, Hội vinh dự được dẫn dắt bởi vị Chủ tịch đầu tiên là TS. An Khang – nguyên Cục trưởng đầu tiên của Cục Sở hữu trí tuệ. Đến năm 2005, Hội chính thức đổi tên thành Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam (VIPA). Từ một tổ chức sơ khai, VIPA hiện đã quy tụ hơn 1.500 hội viên đa dạng bao gồm các luật sư, đại diện sở hữu công nghiệp, nhà quản lý, chuyên gia SHTT, các nhà sáng chế, tổ chức hành nghề luật và các doanh nghiệp chủ sở hữu đối tượng SHTT trên toàn quốc.
Một trong những điểm sáng cốt lõi của VIPA là chuỗi hoạt động đào tạo, phổ biến kiến thức nhằm nâng cao nhận thức xã hội về SHTT. Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo – cơ quan ngôn luận chính thức của Hội, kết hợp cùng trang web của Hội để cung cấp các thông tin thiết thực, cập nhật về pháp luật và thực tiễn SHTT trong nước và quốc tế cho các hội viên.
Một trong những dấu ấn nổi bật của VIPA là chuỗi chương trình định kỳ hàng năm nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp hội viên như Doanh nghiệp xuất sắc trong xây dựng và quản trị tài sản sở hữu trí tuệ - Thương hiệu, nhãn hiệu uy tín hàng đầu - Sản phẩm, dịch vụ vàng uy tín, chất lượng Việt Nam, Nhãn hiệu nổi tiếng - Nhãn hiệu cạnh tranh - Doanh nghiệp tiên phong đổi mới sáng tạo Việt Nam. Các chương trình đã khích lệ các doanh nghiệp được vinh danh đẩy mạnh hoạt động bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, đầu tư vào nghiên cứu phát triển công nghệ tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới có khả năng cạnh tranh với các đơn vị khác trong khu vực và quốc tế.
Bên cạnh đó, Hội thường xuyên phối hợp tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn chuyên sâu ngắn hạn và dài hạn cho đội ngũ đại diện SHTT; tổ chức hội thảo cho doanh nghiệp; đồng thời tích cực phát hành các tài liệu chuyên ngành giúp hội viên tự nâng cao năng lực bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Không dừng lại ở công tác phổ biến, VIPA thể hiện vai trò chuyên môn sâu sắc thông qua các hoạt động tư vấn và phản biện xã hội. Hội là đơn vị uy tín thường xuyên tham gia đóng góp ý kiến xây dựng, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật về SHTT.
Những đại biểu của VIPA
Bước sang năm 2026, VIPA đặt ra tầm nhìn chiến lược với mục tiêu hành động cụ thể:
Thứ nhất, tiếp tục phát triển mạng lưới hội viên: Duy trì và nâng cao chất lượng các chương trình bình chọn thương hiệu thường niên; tăng cường phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Hiệp hội Nhãn hiệu Quốc tế (INTA) để tổ chức các hội thảo chuyên sâu tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
Thứ hai, đẩy mạnh mối quan hệ với các cơ quan quản lý Nhà nước nhằm tối ưu hóa hoạt động phản biện xã hội và tổ chức diễn đàn về các vấn đề SHTT được dư luận quan tâm.
Thứ ba, nâng tầm vị thế quốc tế: VIPA định hướng thắt chặt liên kết với các tổ chức SHTT quốc tế lớn (AIPPI, ASEAN IPA, INTA, APAA, AIPLA, GNIPA...); tích cực cử chuyên gia tham gia sâu vào các Ủy ban nghiên cứu chuyên sâu quốc tế (như Ủy ban Sáng chế, Nhãn hiệu, Kiểu dáng, Chống hàng giả, Bản quyền của APAA hoặc các ủy ban thuộc AIPPI). Qua đó, Hội không chỉ thúc đẩy trao đổi tri thức toàn cầu mà còn khẳng định tiếng nói mạnh mẽ của Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ quốc tế.
Những cập nhật pháp lý về SHTT từ phía Việt Nam
Trong khuôn khổ buổi làm việc, Ban pháp chế và các chuyên gia VIPA đã cập nhật các điểm mới cốt lõi trong quy định pháp lý và thủ tục SHTT tại Việt Nam, cụ thể:
Thay đổi về hiệu lực của Giấy ủy quyền (POA): Quy định trước đây cho phép POA có hiệu lực vô thời hạn nếu không ghi rõ thời gian. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành dựa trên Điều 563 Bộ luật Dân sự, nếu POA không xác định thời hạn thì sẽ chỉ có giá trị trong vòng một (01) năm kể từ ngày xác lập; do đó, các chuyên gia VIPA khuyến nghị bên nộp đơn nên chủ động ghi rõ cụm từ "vô thời hạn" (indefinite validity period) vào văn bản POA để tối ưu hóa quy trình.
Nỗ lực rút ngắn thời gian xử lý và thẩm định sáng chế: Nhằm đẩy nhanh tốc độ cấp văn bằng bảo hộ, thời hạn yêu cầu thẩm định nội dung đơn sáng chế đã được giảm từ 42 tháng xuống còn 36 tháng, áp dụng cho các đơn nộp từ ngày 01/04/2026 (đối với đơn PCT nộp trước ngày này, thời hạn vẫn giữ nguyên là 42 tháng). Song song đó, thời gian dành cho các thủ tục tố tụng cũng được cắt giảm mạnh mẽ: thời hạn công bố đơn giảm từ 2 tháng xuống còn 1 tháng; thời hạn để bên thứ ba phản đối đơn cấp bằng giảm từ 9 tháng xuống 6 tháng; và thời hạn thẩm định nội dung rút ngắn từ 18 tháng xuống chỉ còn 12 tháng.
Việc thúc đẩy tốc độ xử lý đơn là ưu tiên cốt lõi hiện nay để bảo vệ tài sản trí tuệ của doanh nghiệp, nâng cao chỉ số cạnh tranh và thu hút công nghệ cao vào Việt Nam.
Thông thoáng trong kiểm soát an ninh đơn nộp ra nước ngoài: Quy định mới đã cởi trói đáng kể khi việc nộp đơn tại Việt Nam không còn là điều kiện tiên quyết bắt buộc trước khi nộp ra nước ngoài. Việc xin phép trước từ Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an chỉ còn áp dụng bắt buộc đối với các sáng chế thuộc danh mục bí mật nhà nước, được tạo ra tại Việt Nam và thuộc sở hữu của công dân cư trú vĩnh viễn hoặc tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam.
Bổ sung căn cứ từ chối và hủy bỏ hiệu lực liên quan đến AI: Dựa trên Điều 122.1 Luật SHTT Việt Nam, nhà sáng chế/thiết kế phải là cá nhân (con người) trực tiếp tạo ra sáng chế. Do đó, VIPA lưu ý việc định danh một thực thể không phải con người (chẳng hạn như Trí tuệ nhân tạo - AI) làm nhà sáng chế sẽ cấu thành căn cứ hợp pháp để cơ quan thẩm định từ chối đơn hoặc hủy bỏ văn bằng đã cấp.
Xu hướng thực thi quyền và Án lệ từ Tòa án Sáng chế Hợp nhất Châu Âu (UPC)
Thu hút sự quan tâm đặc biệt tại buổi họp là bài trình bày của đại diện CNCPI về hệ thống án lệ mới nhất của Tòa án Sáng chế Hợp nhất Châu Âu (UPC). Đây là những kiến thức quan trọng đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi vươn ra thị trường Châu Âu:
Cơ chế bảo tồn chứng cứ và nghĩa vụ cung cấp thông tin chặt chẽ: Theo khung pháp lý của UPC (Thỏa thuận UPCA và Quy chế tố tụng RoP), Tòa án áp dụng cả hình thức Lệnh có mặt các bên (inter partes) và Lệnh không cần sự có mặt của bên kia (ex parte). Thủ tục ex parte (áp dụng lệnh khẩn cấp không cần thông báo trước) được sử dụng rộng rãi khi việc chậm trễ có khả năng gây thiệt hại không thể khắc phục cho chủ sở hữu, hoặc có rủi ro rõ ràng về việc chứng cứ bị tiêu hủy.
Mặt khác, đối với lệnh buộc truyền đạt thông tin, Tòa Phúc thẩm (CoA) quy định rõ nguyên đơn phải chứng minh được thông tin đó thực sự tồn tại và cần thiết một cách hợp lý cho mục đích đẩy mạnh tiến trình hồ sơ của người nộp đơn.
Đại diện của CNCPI chia sẻ nhiều thông tin hữu ích
Lệnh cấm khẩn cấp tạm thời (Preliminary Injunctions - PI) và bài kiểm tra tính cần thiết: Đối với các biện pháp khẩn cấp nhằm ngăn chặn hành vi xâm phạm sáng chế, UPC áp dụng nghiêm ngặt nguyên tắc cân bằng lợi ích các bên. Tòa Phúc thẩm khẳng định một biện pháp ngăn chặn phải bị từ chối nếu người nộp đơn không chứng minh được tính cần thiết của nó, ngay cả khi có xác suất cao là hành vi xâm phạm đã xảy ra.
Các tiêu chí cốt lõi được đưa vào bài kiểm tra cân bằng lợi ích này bao gồm: mối quan hệ cạnh tranh trực tiếp giữa các sản phẩm; nhu cầu bảo vệ thị phần hiện có; tính cận kề của một sự thay đổi vị thế thị trường; và liệu có thể chờ đợi kết quả của vụ kiện chính thức hay không.
Buổi gặp gỡ khép lại bằng lời phát biểu bế mạc trang trọng và phần chụp ảnh lưu niệm ghi dấu một cột mốc ý nghĩa. Sự thành công của buổi làm việc không chỉ giúp nâng cao nhận thức pháp lý quốc tế cho các hội viên VIPA, mà còn tạo tiền đề vững chắc cho các chương trình hợp tác chuyên môn sâu rộng hơn giữa Việt Nam và Pháp trong tương lai, đồng hành cùng các tổ chức trên hành trình bảo hộ và tối ưu hóa giá trị tài sản trí tuệ trong kỷ nguyên số.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm
Hương Mi
Nguồn: https://sohuutritue.net.vn
.jpg)
.jpg)
